Οι γιορτές είναι κοινωνικά συνδεδεμένες με τη χαρά, τη ζεστασιά και τη συντροφικότητα. Κι όμως, για πολλούς ανθρώπους αποτελούν μια περίοδο εσωτερικής έντασης, μοναξιάς ή βαθιάς θλίψης. Το φαινόμενο αυτό είναι γνωστό και ως holiday blues και δεν αποτελεί ένδειξη αδυναμίας, αλλά μια απολύτως ανθρώπινη ψυχική αντίδραση.

Σε αυτό το άρθρο θα δούμε γιατί οι γιορτές μπορεί να επιβαρύνουν την ψυχική μας κατάσταση και πώς μπορούμε να τις διαχειριστούμε με μεγαλύτερη φροντίδα και κατανόηση.

Γιατί οι γιορτές φέρνουν θλίψη;

1. Ενεργοποίηση απωλειών
Απώλειες προσώπων, σχέσεων ή ακόμη και παλαιότερων εκδοχών του εαυτού μας γίνονται πιο έντονες αυτές τις μέρες. Η απουσία «φωνάζει» περισσότερο όταν όλοι μιλούν για οικογένεια και αγάπη.

2. Κοινωνικές προσδοκίες ευτυχίας
Η συλλογική αφήγηση ότι «πρέπει να είμαστε χαρούμενοι» δημιουργεί εσωτερική σύγκρουση. Όταν αυτό που νιώθουμε δεν συμβαδίζει με το «πώς θα έπρεπε να νιώθουμε», γεννιέται ενοχή και ντροπή.

3. Μοναξιά – ακόμα και μέσα σε κόσμο
Οι γιορτές μπορεί να αναδείξουν το αίσθημα του «δεν ανήκω». Η μοναξιά δεν αφορά μόνο τη φυσική απουσία άλλων, αλλά και τη συναισθηματική απόσταση.

4. Οικογενειακές δυναμικές
Σχέσεις με άλυτα θέματα, ρόλοι που δεν έχουν αλλάξει και παλιά τραύματα συχνά επανενεργοποιούνται στα οικογενειακά τραπέζια.

5. Απολογισμός και ματαιώσεις
Το τέλος της χρονιάς συχνά συνοδεύεται από σύγκριση, αυτοκριτική και σκέψεις γύρω από όσα «δεν έγιναν».

Πώς να διαχειριστείς ψυχικά τη θλίψη των εορτών

Αναγνώρισε το συναίσθημα χωρίς κριτική
Η θλίψη δεν χρειάζεται διόρθωση. Χρειάζεται χώρο. Όταν σταματάμε να την πολεμάμε, μειώνεται η έντασή της.

Μείωσε τις προσδοκίες
Δεν χρειάζεται να είναι όλα τέλεια. Οι «ήσυχες» γιορτές δεν είναι αποτυχία – είναι επιλογή αυτοπροστασίας.

Φρόντισε το σώμα σου
Η ψυχική ανθεκτικότητα ξεκινά από το σώμα: ύπνος, ήπια κίνηση, επαφή με τη φύση, σταθερά γεύματα.

Επίλεξε συνειδητά πού και με ποιους θα είσαι
Δεν είναι υποχρεωτικό να συμμετέχεις σε όλες τις κοινωνικές προσκλήσεις. Ένα ασφαλές άτομο αρκεί.

Δημιούργησε προσωπικά τελετουργικά
Μικρές καθημερινές πράξεις (ένα κερί, μουσική, γράψιμο) δημιουργούν αίσθηση σταθερότητας και νοήματος.

Μίλα για αυτό που νιώθεις
Η έκφραση μειώνει το βάρος. Είτε σε έναν άνθρωπο εμπιστοσύνης είτε με τη βοήθεια ειδικού.

Πότε χρειάζεται επιπλέον υποστήριξη;

Αν η θλίψη:

• επιμένει έντονα και μετά τις γιορτές

• συνοδεύεται από απόσυρση, απελπισία ή απώλεια ενδιαφέροντος

• επηρεάζει τον ύπνο, τη λειτουργικότητα ή τη διάθεση

τότε η αναζήτηση ψυχολογικής υποστήριξης είναι μια πράξη φροντίδας και ευθύνης προς τον εαυτό.

Οι γιορτές δεν είναι εξετάσεις ευτυχίας. Είναι ένας καθρέφτης της εσωτερικής μας πραγματικότητας. Αν φέτος αυτός ο καθρέφτης δείχνει θλίψη, ίσως δεν χρειάζεσαι περισσότερη προσπάθεια, αλλά περισσότερη κατανόηση.

Η ψυχική φροντίδα δεν κάνει διακοπές — και δεν χρειάζεται να είσαι καλά για να αξίζεις αγάπη.