Στην ψυχολογία και την ψυχοσωματική ιατρική, η εμπειρία αυτή συνδέεται συχνά με το φαινόμενο του «κόμπου στον λαιμό»!

Γιατί το άγχος επηρεάζει την κατάποση

Το άγχος ενεργοποιεί το συμπαθητικό νευρικό σύστημα (fight or flight). Σε αυτή την κατάσταση:

• ο οργανισμός προτεραιοποιεί την επιβίωση

• λειτουργίες όπως η πέψη και η κατάποση «παγώνουν»

• οι μύες του λαιμού συσπώνται ασυνείδητα

Όσο περισσότερο προσπαθεί κάποιος να «ελέγξει» την κατάποση, τόσο ενισχύεται ο φαύλος κύκλος του φόβου.

Δεν πρόκειται για πραγματικό εμπόδιο, αλλά για μυϊκό σπασμό και υπερένταση στην περιοχή του φάρυγγα που προκαλείται από άγχος. Το σώμα μπαίνει σε κατάσταση συναγερμού. Οι μύες σφίγγουν. Η αναπνοή γίνεται ρηχή. Και η κατάποση, μια αυτόματη λειτουργία ξαφνικά γίνεται συνειδητή και δύσκολη.

Άγχος & «κόμπος στον λαιμό»

Στο άγχος, οι μύες του λαιμού και του φάρυγγα σφίγγουν αντανακλαστικά. Αυτό προκαλεί:

• αίσθηση ότι κάτι κολλάει

• φόβο ότι «θα πνιγώ»

• δυσκολία να ξεκινήσει η κατάποση

Ιατρικά συχνά λέγεται globus ή φαρυγγικός σπασμός.

Τι είναι σημαντικό να ξέρεις

• Αν μπορείς να αναπνεύσεις κανονικά, δεν πνίγεσαι

• Η κατάποση είναι αντανακλαστική λειτουργία – το άγχος τη μπλοκάρει προσωρινά

• Όσο εστιάζεις στον φόβο, τόσο «κλειδώνει» περισσότερο

Τι να κάνεις τώρα (άμεσα)

Δοκίμασε αυτά με τη σειρά, χωρίς πίεση:

1. Μην προσπαθείς να καταπιείς με το ζόρι → Αυτό αυξάνει τον σπασμό.
2. Αργή αναπνοή:
   • Εισπνοή από μύτη 4″
   • Εκπνοή από στόμα 6–8″ (2–3 λεπτά)
3. Μικρή γουλιά νερό:
   • Κράτα τη στο στόμα
   • Σκύψε ελαφρά το κεφάλι μπροστά
   • Άσε την κατάποση να γίνει μόνη της
4. Χαλάρωση λαιμού:
   • Άνοιξε απαλά το στόμα
   • Χασμουρήσου επίτηδες
   • Κάνε απαλό μασάζ στον λαιμό

Πότε χρειάζεται ιατρικός έλεγχος!

Ζήτησε άμεσα ιατρική βοήθεια αν:

• η δυσκολία είναι συνεχής και επιδεινώνεται

• υπάρχει πόνος, αίμα, πυρετός

• χάνεις βάρος ή πνίγεσαι συχνά με τροφή

• η δυσκολία υπάρχει και όταν δεν αγχώνεσαι

Αν είναι από άγχος (το πιο συχνό) Τότε:

• δεν είναι επικίνδυνο

• δεν θα πνιγείς

• περνάει όσο μειώνεται η ένταση

Πώς βοηθά η ψυχοθεραπεία

Η θεραπευτική προσέγγιση δεν επικεντρώνεται μόνο στο σύμπτωμα, αλλά:

• στην αναγνώριση του άγχους

• στη ρύθμιση του νευρικού συστήματος

• στη μείωση του φόβου γύρω από το σώμα

• στη σύνδεση με συναισθήματα που «δεν ειπώθηκαν»

Πολύ συχνά, ο λαιμός γίνεται το σημείο όπου κρατιέται κάτι που δεν εκφράστηκε.

Ένα μήνυμα ανακούφισης

Αν βιώνεις δυσκολία στην κατάποση:

• δεν είσαι μόνος/η

• δεν «τρελαίνεσαι»

• το σώμα σου δεν σε προδίδει, σε προειδοποιεί

Όταν το άγχος ακούγεται, το σύμπτωμα μαλακώνει.